Zetten wij in Europa werkelijk de standaard in windenergie, of kijken we nog steeds met een verouderde bril naar China? Volgens innovatie-expert en sinoloog Pascal Coppens onderschatten we het land al decennia. “Mijn persoonlijke mening is dat wij China onderschatten”, zegt hij. “We kijken vooral naar het negatieve, wat er ook is, maar de lessen niet mag overschaduwen”. Tijdens WindDay laat hij zien waarom windenergie in China geen los dossier is, maar onderdeel van een diep doordachte industriële strategie die innovatie, energie en geopolitiek met elkaar verbindt.
Anders naar China kijken: van onderschatting naar realisme
Coppens volgt China sinds begin jaren negentig. “Sinds 1990, toen ik voor het eerst in China was, vind ik dat wij China onderschatten. Heel veel van de voorstellingen die ik in 2017 en 2018 gedaan heb, zijn ondertussen uitgekomen”. Toch blijven we verrast reageren op ontwikkelingen die al jaren zichtbaar waren. Hij benadrukt dat het niet gaat om kopiëren. “Het systeem zou natuurlijk nooit werken bij ons. Het is zeker niet dat wij iets moeten overnemen van een model”. Maar onderschatting is volgens hem gevaarlijk. “Als we het onderschatten, leren we er ook niks uit”. Wie naar windenergie in China kijkt, moet dus niet alleen naar technologie kijken, maar naar het systeem erachter.
Elektrificatie: groei én dalende emissies
Europa ziet zichzelf als kampioen van de groene transitie, maar de cijfers zijn confronterend. China zit inmiddels boven de 30% elektrificatie, terwijl Europa rond de 23% blijft hangen. “Wat absurd is”, zegt Coppens, “want wij zijn eigenlijk de kampioenen van de groene transitie, maar we elektrificeren niet sneller dan China”. Wat het verhaal krachtiger maakt, is dat China tegelijkertijd economisch blijft groeien. De energievraag stijgt jaarlijks met ongeveer 7%, en toch dalen de CO₂-emissies al 21 maanden. “Dat is enkel en alleen door de capaciteit van al zon- en windenergie”. Windenergie in China is dus niet alleen een klimaatmaatregel, maar een structurele factor in emissiereductie, zelfs bij economische groei.
Het innovatiemodel van China
De tweede les gaat over innovatie en artificiële intelligentie. “In China kijken ze voornamelijk naar de toepasbaarheid”, legt Coppens uit. “Startups krijgen de kans om hun effectiviteit te bewijzen, terwijl je in Nederland en Europa aan veel meer regels moet voldoen voordat je aan de slag kunt. Een ander voorbeeld is het vlug toepassen van AI in de industrie, vooral door het heel toegankelijk te maken met open source”. Dat staat in scherp contrast met de Verenigde Staten. “Het verschil met Amerika kan niet groter zijn, waar het bijna allemaal proprietary is, met massale investeringen in hyperscalers”. Volgens Coppens zien we hierdoor een mondiale splitsing ontstaan. “Bijna 80% van de wereldbevolking, vooral in het zuidelijke halfrond, is met Chinese modellen bezig. Dat creëert twee werelden van artificiële intelligentie. Europa gebruikt vooral Amerikaanse modellen en weet eigenlijk niks van AI uit China”. Regelgeving speelt hierin een strategische rol. “In China is de regelgeving zo sterk dat de regels een stuk van de infrastructuur worden”. Bedrijven programmeren volgens de regels, in plaats van achteraf gecorrigeerd te worden. “Dat model creëert een enorme snelheid van toepasbare applicaties in alle industrieën en ook gelinkt met elkaar”. Voor de energietransitie betekent dit dat technologie direct wordt geïntegreerd in netwerken, productie en industriële optimalisatie.
Hernieuwbare energie als industriële motor
“China bouwt niet alleen veel hernieuwbare energie omwille van pollutie of afhankelijkheid van import van olie, maar ook omwille van de industrie”. Wind- en zonne-energie vormen daar een fundament onder productiviteit en economische groei. Die koppeling tussen energie en industrie is cruciaal om windenergie in China te begrijpen. Hernieuwbare capaciteit wordt direct verbonden met productieclusters, elektrificatie van fabrieken en digitale optimalisatie. Daardoor ontstaat een ecosysteem waarin energie geen kostenpost is, maar een strategische hefboom.
New Quality Productive Forces: zes miljoen fabrieken in beweging
De derde les gaat over schaal. China werkt met een tienjarenplan onder de naam New Quality Productive Forces. “Dat is eigenlijk een plan van tien jaar om volledig de productiviteit en de kwaliteit van de fabrieken en producten omhoog te halen met AI, automatisatie, robotisatie, innovatie en digitalisatie. Dat gebeurt met duidelijke KPI’s”. Het gaat daarbij niet alleen om technologiebedrijven. “Niet alleen de grote bedrijven, maar een groot stuk van de zes miljoen fabrieken die er in China zijn”. Vooral traditionele sectoren zoals landbouw, energie, gezondheidszorg, bouwsector en chemie worden meegenomen in deze moderniseringsslag. Daarnaast investeert China in nieuwe industrieën waarin het opnieuw marktleider wil worden. “Zoals ze gedaan hebben in de energie-industrie, willen ze dat nu ook doen met humanoïde robots, mobiliteit en biotechnologie”. Talentontwikkeling is daarin essentieel; jongeren leren al op jonge leeftijd omgaan met AI, zodat het hele systeem versneld kan meebewegen.
Beschermen is niet genoeg
Wat betekent dit voor Europa? Coppens is duidelijk: “Als de enige strategie is om ons en onze markten te beschermen, gaan we het niet halen”. De afgelopen tien jaar hebben volgens hem laten zien dat defensieve reflexen onvoldoende zijn. “We hebben dat niet succesvol gedaan in de laatste tien jaar. Dus ik zie niet waarom we het in de volgende tien jaar wel zouden kunnen”. Zijn oproep richt zich niet alleen tot bedrijven, maar ook tot politiek. We moeten realistischer kijken naar China’s plannen en bepalen hoe we ons daartoe verhouden. “We moeten China beter kunnen inschatten. Dat vraagt om strategie, samenwerking en industriële versterking, niet alleen om regelgeving”.
Wind in de energietransitie
Windenergie noemt Coppens “een van de belangrijkste transities die wij moeten maken”. Samen met batterijen en zonne-energie vormt het de kern van elektrificatie. Maar elektrificatie is volgens hem geen puur technische uitdaging; het is een herordening van economische macht. “In een wereld waar China nu de standaard aan het zetten is, moeten we kijken wat kunnen we daaraan doen, hoe kunnen we meespelen en hoe kunnen we samenwerken”. Daarom zijn sectorbrede ontmoetingen cruciaal. “We moeten meer en meer evenementen organiseren om bedrijven samen te brengen”. WindDay biedt precies die ruimte om de toekomst van windenergie in Europa in mondiaal perspectief te plaatsen.
Gebruik windenergie in China als strategische spiegel
Windenergie in China is geen dreiging, maar een strategische spiegel voor Europa. Het laat zien wat er gebeurt wanneer energiebeleid, innovatie, talentontwikkeling en industrie op elkaar worden afgestemd. De drie lessen van Pascal Coppens zijn helder: stop met onderschatten, begrijp het innovatiemodel en bouw sterke industriële clusters. “De strijd is niet verloren, maar we moeten echt openstaan voor wat er aan het gebeuren is. Daarvoor moeten we China beter kunnen inschatten”. Wil jij meer weten over het programma van het congres WindDay op 11 juni 2026 in Utrecht? Houd dan de website in de gaten!
